Sonda

Czy 1 Marca obchodzisz święto wiosny - Baba Marta?
 
Archiwum sond

Pogoda w Bułgarii

Baba Marta i marteniczki
Oceny: / 28
KiepskiBardzo dobry 
Dzień 1 Marca oznacza dla Bułgarów nadejście upragnionej wiosny. Śniegi i lody topnieją, a słońce zaczyna mocniej przygrzewać. Bułgarów odwiedza baba Marta, czyli po prostu babcia Marzec. Tego dnia ludzie wymieniają się tzw. martenicami. Są to "amulety" zrobione z czerwonej i białej (a w niektórych rejonach niebieskiej) włóczki. Czasami martenica przybiera kształt chłopca i dziewczyny, nazwani Piżo i Penda.

Bułgaria - Martenica

Takie podarki mają chronić właściciela martenicy przed złymi mocami i nieszczęściami oraz zapewnić zdrowie i powodzenie przez cały rok. Aby wróżba się spełniła należy nosić martenicę (bądź to w formie bransoletki czy też naszyjnika) tak długo dopóki nie zobaczy się pierwszego bociana lub jaskółki. Wtedy to chowamy nasz amulet pod kamień, zawieszamy na drzewie lub wrzucamy do rzeki i pozbywamy się całego zła. W niektórych rejonach po kilku dniach dzieci powtórnie powinny zajrzeć pod kamień bowiem może tam czekać na nie drobna niespodzianka.

Martenice, a ściślej tradycja jaskrawego przyozdabiania ludzi i domostw dotarła na Bałkany prawdopodobnie wraz z hordami chana Asparucha w VII wieku. Od tamtej pory uważa się, że odpowiednio zaplecione białe i czerwone nici mają magiczną moc. U Protobułgarów kolor czerwony i biały oznaczał także przynależność do najważniejszych warstw społecznych. Czerwone ozdoby nosili wojownicy, a białe pogańscy kapłani. Taka funkcja kolorów co prawda zanikła, ale pozostało przekonanie, że zapewniają one zdrowie i powodzenie.

 

W dzisiejszych czasach niemal każdy Bułgar przyozdabia się i obdarowuje martenicą jednak niegdyś święto 1 Marca obfitowało w znacznie większa ilość symboli, wróżb i magicznych znaczeń.

Zwyczaje tego dnia można podzielić na te, kore miały zapewnić dobra pogodę oraz te, które miały zapewnić zdrowie. Dobrą pogodę, zapewniało między innymi wyniesienie przez kobietę, przed wschodem słońca na podwórze coś czerwonego - fartuszka, ubrania, włóczki i zostawienie tego tam przez 9 dni. Wierzono, że kolor czerwony rozwesela Babcię Martę i pozostawione na podwórzu czerwone materiały sprawią, że pogoda będzie bardzo dobra. Tego dnia babcie (starsze osoby) nie wychodziły rano, aby nie spotkać Baby Marty i jej nie rozzłościć. Jeżeli jednak spotkają ją dziewczęta pogoda będzie ładna.

 

Bułgaria - Martenica

Pierwszego marca kobiety nie piorą i nie wieszają białych ubrań żeby nie było przymrozków i nie wiał wiatr. Żeby ochronic się przed grzmotami i burzami nie można było prząść i gotować czegokolwiek. Kobiety tego dnia unikały szycia, robienia na drutach oraz prac w ogrodzie.

Natomiast trzeba było tego dnia wytrzepać ubrania, pościel, dywany, zamieść i zamiecione śmiecie spalić w podwórku (lub daleko wyrzucić) by wygnać wszelkie zło. Aby przegnać jaszczurki i węże skakano przez ogień.

Kolejne zwyczaje dotyczą zapewnienia zdrowia. Oczywiście najciekawszym z nich sa właśnie marteniczki, które przetrwały do dziś. Martenice wiąże się na rękach i szyjach dzieci , na warkoczach, na drzewkach owocowych, małym koniom, cielaczkom, jagniątkom. Martenica może być też wielobarwna, udekorowana krzyżykami , ząbkami czosnku, pieniążkami, a w niektórych regionach nawet skorupkami ślimaków.

Martenica służyła niegdyś do wróżenia. Kamień, pod którym ją chowano, sprawdzało się po kilku dniach. Jeśli były pod nim mrówki oznaczało to, że wiele owiec się uchowa tego roku, jak pod kamieniem były też mrówki czerwone to będą i konie, a jak inne żyjątka to i krowy.

 

Честита Баба Марта!

 

Przy tworzeniu tekstu korzystaliśmy z książki "Bałkańskie rytmy życia" autorstwa Marioli Walczak - Mikołajczakowej, oraz z książki Празници и обреди на българина. Парнас 2003

Komentarze
Szukaj
ajkra  - Martenica   |88.156.227.xxx |2014-02-28 14:35:35
Szkoda, że ten fajny zwyczaj nie przeniesie się na nasz grunt, tak jak Dień
zakochanych. BABA MARTA jest dla wszystkich! I dla dzieci, i dla starszych
ludzi, i dla zwierząt itp. Jest to bardzo radosny dzień, bo niesie nadzieję na
lepsze jutro.
Czestita Baba Marta!
Drzewianin   |77.254.187.xxx |2014-03-19 13:04:02
I dobrze, że nie ma tego święta, jak i innych w Polsce. To wyróżnia Bułgarię od
nich
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą pisać komentarze!

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

Zmieniony ( 12.07.2011. )
 
następny artykuł »

Wyszukiwarka

Logowanie






Nie pamiętam hasła
Nie masz konta? Załóż sobie

Kto jest online

Odwiedza nas 11 gości oraz 1 użytkownik
  • exotic

Ostatnie komentarze

Strona startowa | Reklama w Bulgaricus | Współpraca | Regulamin serwisu | O nas i kontakt | Mapa strony
Bulgaricus.com nie odpowiada za tresci zamieszczone na witrynie przez internautów.
Wszelkie tresci umieszczane na stronie firmy Bulgaricus moga byc publikowane i przetwarzane jedynie przez jej wlascicieli.
Bułgaria, wakacje i wypoczynek w Bułgarii, przewodnik, forum, zdjęcia, kuchnia bułgarska, przewodnik, jezyk bułgarski
Copyright © 2003 - 2014 Bulgaricus.com - Wszelkie prawa zastrzezone / All rights reserved

Projekt: Design-DTP Studio Graficzne
div id=