Todorowden ze względu na swoje związki z Wielkanocą jest świętem ruchomym, obchodzonym w sobotę po Sirni Zagowezni, w pierwszym tygodniu Wielkiego Postu. Tradycje tego chrześcijańskiego świeta sięgają jeszcze wczesnego średniowiecza. W ikonografii św. Todor przedstawiany był jako jeździec na białym koniu i pogromca smoków. Todor był wojownkiem w mniejszej Azji. Jako sumienny chrześcijanin walczył przeciwko pogaństwu. Odmawiał składania ofiar bożkom i nawet podpalił jedną pogańską świątynię. Za swój czyn został schwytany i osądzony, mimo to nigdy nie wyrzekł się swojej wiary. Teodora uwięziono w ciemnych lochach, aby tam umarł z głodu i wyczerpania , jednak jak głosi legenda wieczorami odwiedzały go anioły i podtrzymywały go przy życiu. Wkrótce został skazany na śmierć poprzez spalenie, św.Todor sam wszedł na stos i nieprzerwanie modląc się zakończył swój żywot.

50 lat po jego śmierci w Konstantynopolu rządził Julian Odstępca (332-363) który postanowił zadrwić z chrześcijan. Tuż przed postem nakazał skropić na targu jedzenie krwią z pogańskich ofiar, tak aby chrześcijanie nie dotrzymali postu. Jednak Św Todor przyśnił się arcybiskupowi i poprosił go aby ten zakazał wiernym zakupu jedzenia na bazarze. Przez cały tydzień wszyscy chrześcijanie jedli tylko ugotowane żyto, dlatego też aby uczcić pamięc św, Todora w pierwszą sobote wielkich postów gotuje się żyto i święci w cerkwiach.

Todorowden znany jest również jako święto koni i stąd pochodzi jego druga nazwa - Końska Wielkanoc. Związane są z tym pewne obyczaje najhuczniej obchodzone na wsiach. Rano przed wschodem słońca kobiety przygotowują chleby obrzędowe w kształcie konia lub podkowy, które są udekorowane orzechami, ząbkami czosnku i solą. Chlebki te są następnie rozdawane wśród mieszkańców. Podczas rozdawania kobiety biegną, kopią się i wyją jak kobyły. Starają się rozdać swoje chleby jako pierwsze, aby zapewnić swoim koniom jak najlepsze zdrowie. Z tego samego powodu tego dnia konie również otrzymują trochę chleba oraz gotowaną kukurydzę.

Najciekawszym momentem święta jest wyścig koni tzw."kuszija" (inna nazwa to "dołme"). Wyścig odbywa się przed obiadem, dla konia nagrodą jest nowa uzda, dla właściciela chusta bądź koszula . Mężczyźni powinni udekorować pięknie swoje konie, zwycięzca wyścigu krąży po wsi z koniem, składa życzenia z okazji Todorowden, wtedy to wszystkie kobiety i młode panienki częstują go winem, a konia wodą.

Z kusziją związany jest jeszcze jeden zwyczaj. Przed wyścigiem kobiety myją swoje włosy wpuszczając do wody słomę ze żłoba koni zawiązaną czerwoną nitką. Wodę po myciu wylewaja na ulicę, tuż za końmi. Jak tak zrobią to ich włosy będą rosły długie jak ogoń koński oraz ... nie będzie ich bolała głowa.

Obecnie w niektórych wsiach nadal urządza się obchody tego święta, organizuje "kusziję" i festyny.

Imiennikami są Todor, Teodor, Bożidar, Bożidara.

Przy tworzeniu tekstu korzystaliśmy z książki Празници и обреди на българина. Парнас 2003